澳大利亚昆士兰州的丘陵里住着猎户杰克，他养着一条很聪明的猎狗汤姆。一天，一只恶鹰将一只乌鸦扑倒在灌木丛里，汤姆发现后立即钻进灌木丛里把恶鹰咬死，把断了一条腿的乌鸦衔回来。乌鸦养好伤了，却不肯飞走，除了觅食，总是跳在汤姆背上玩耍。没过多久，猎狗汤姆失踪了，这使杰克十分烦恼。第8天，杰克发现乌鸦偷了他晒的一条肉干，直往后山方向飞去。杰克顺着乌鸦飞的方向寻去，发现乌鸦将嘴里的肉干丢进一条山缝里。杰克走近山缝，发现猎狗汤姆就在这条深达10米的缝隙里，这才使他想起近些天总是丢失肉干、鱼干，原来是乌鸦为救它的落难朋友而“行窃”。杰克赶紧回家拿来筐子吊下去，聪明的汤姆很快爬进了筐子，被杰克提了上来。从此，杰克对这只乌鸦更喜爱了。
Trên những ngọn đồi ở bang Queensland, Australia, có một người thợ săn tên là Jack. Ông nuôi một chú chó săn rất thông minh tên Tom. Một hôm, một con chim ưng hung dữ quật ngã một con quạ trong bụi rậm. Tom phát hiện ra, lập tức chui vào bụi rậm, cắn chết con chim ưng rồi ngậm con quạ bị gãy một chân mang về. Sau khi vết thương lành, con quạ vẫn không chịu bay đi. Ngoài lúc đi kiếm ăn, nó lúc nào cũng nhảy lên lưng Tom chơi đùa. Không lâu sau, chú chó săn Tom mất tích, khiến Jack vô cùng phiền lòng. Đến ngày thứ tám, Jack phát hiện con quạ lấy trộm một miếng thịt khô mà ông đang phơi rồi bay thẳng về phía ngọn núi phía sau. Jack lần theo hướng con quạ bay và phát hiện nó thả miếng thịt khô đang ngậm trong mỏ vào một khe núi. Jack tiến lại gần khe núi và phát hiện chú chó săn Tom đang ở dưới đáy khe sâu tới 10 mét. Lúc này, ông mới nhớ ra rằng những ngày gần đây thịt khô, cá khô thường xuyên bị mất. Hóa ra con quạ đã “trộm cắp” để cứu người bạn đang gặp nạn của mình. Jack vội chạy về nhà lấy một chiếc sọt rồi thả xuống. Chú chó Tom thông minh nhanh chóng trèo vào sọt và được Jack kéo lên. Từ đó, Jack càng yêu quý con quạ này hơn.
乌鸦不但会报恩，它的智商也高得出人意料。观察发现，现在在城市活动的乌鸦可以凭容器的形状判断哪个是装有食物的，哪个里面没有食物。在日本，一些城市为了防止乌鸦把垃圾弄得一片狼藉，分别给垃圾袋罩上了网，但乌鸦照样有办法突破障碍。从罩了网的垃圾袋中取食时，它们会在集体内部作出明确分工：先派出一个体型较大的乌鸦用嘴将网叼起，让其余乌鸦钻进去就餐；每隔30秒左右，网内就会有一只未叼过网的乌鸦出来替换外面叼网的乌鸦。乌鸦们秩序井然地轮流“上岗”，网罩的阻挡就这样被乌鸦攻破了。
Con quạ không chỉ biết báo ơn mà trí thông minh của nó còn cao đến mức khiến người ta phải kinh ngạc. Qua quan sát, người ta phát hiện những con quạ hoạt động trong thành phố hiện nay có thể dựa vào hình dạng của các vật chứa để phán đoán vật nào có thức ăn và vật nào không có thức ăn. Ở Nhật Bản, một số thành phố đã phủ lưới lên các túi rác để ngăn quạ bới tung rác làm mọi thứ trở nên ngổn ngang, nhưng quạ vẫn có cách vượt qua trở ngại này. Khi lấy thức ăn từ những túi rác được phủ lưới, chúng phân công nhiệm vụ rất rõ ràng trong cả đàn: trước tiên, một con quạ có kích thước lớn hơn sẽ dùng mỏ kéo tấm lưới lên, để những con quạ khác chui vào bên trong kiếm ăn; cứ khoảng 30 giây, một con quạ chưa từng kéo lưới sẽ chui ra thay cho con quạ đang kéo lưới ở bên ngoài. Lũ quạ lần lượt “làm nhiệm vụ” một cách trật tự, nhờ vậy chúng đã phá được sự ngăn cản của tấm lưới.
城里的乌鸦有智谋，乡下的乌鸦也不笨。为了吃到葡萄，乡下的乌鸦和果农展开了一场有趣的斗智。一群乌鸦突然从空中闯到一果农的葡萄园来，啄食葡萄，果农发现，只要他在葡萄园里，乌鸦们都不敢来了。于是，果农便施展了自己的金蝉脱壳之计：将身上的衣服剥下裹住一个稻草人，让稻草人立在葡萄园里，而自己却回家了。但那些想吃葡萄的乌鸦智商还真不低，竟能识破人的计谋。它们先是在空中不停地飞，不停地叫，然后往“果农”的身上屙屎，这样反反复复地做过几次之后，发现“果农”没有任何反应。于是乌鸦们在心里认定：这个“果农”肯定不是真人。随后，乌鸦们就哗啦啦落下，开始了葡萄宴。
Quạ ở thành phố có mưu trí, quạ ở nông thôn cũng chẳng hề ngốc nghếch. Để ăn được nho, lũ quạ ở nông thôn đã có một cuộc đấu trí thú vị với người trồng nho. Một đàn quạ bất ngờ từ trên không bay xuống một vườn nho của người nông dân để mổ nho ăn. Người trồng nho phát hiện rằng chỉ cần mình còn ở trong vườn thì lũ quạ không dám bay đến. Vì vậy, người trồng nho đã dùng kế “ve sầu thoát xác”: cởi quần áo của mình ra, bọc vào một hình nộm bằng rơm rồi dựng hình nộm đó trong vườn nho, còn mình thì về nhà. Nhưng những con quạ muốn ăn nho quả thật không hề kém thông minh, chúng đã nhìn thấu mưu kế của con người. Ban đầu, chúng không ngừng bay lượn trên không và kêu, sau đó còn ị lên người “người trồng nho”. Cứ lặp đi lặp lại như vậy vài lần, chúng phát hiện “người trồng nho” không hề có phản ứng gì. Vì thế, lũ quạ thầm xác định rằng: “người trồng nho” này chắc chắn không phải người thật. Sau đó, lũ quạ ào ào đáp xuống và bắt đầu bữa tiệc nho.
由于乌鸦具有“超常”智慧，科学家们一直以来非常热衷于研究它们。为了测试乌鸦的推理能力，科学家还特他做了一个实验：将肉块用线吊起来挂在树上，观察乌鸦的反应。实验中乌鸦很快就懂得用爪子把肉块抓牢，然后再用喙把绳子解开。乌鸦在天然环境里，从来没遇到过类似的情形，能想到用喙把绳子解开，说明乌鸦确实拥有推理能力。乌鸦这方面的能力在人们所熟知的乌鸦喝水的事例中也有生动体现：为了喝到小口瓶里不多的水，乌鸦竟想出了用小石子的堆积来提高瓶子里水位的好办法。这些事例表明，乌鸦具有非常好的记忆力和推理能力。
Do quạ có trí thông minh “phi thường”, các nhà khoa học từ lâu đã rất say mê nghiên cứu chúng. Để kiểm tra khả năng suy luận của quạ, các nhà khoa học còn đặc biệt tiến hành một thí nghiệm: treo một miếng thịt bằng dây lên cây và quan sát phản ứng của quạ. Trong thí nghiệm, quạ nhanh chóng hiểu rằng phải dùng chân giữ chặt miếng thịt, sau đó dùng mỏ tháo sợi dây. Trong môi trường tự nhiên, quạ chưa từng gặp tình huống tương tự, vậy mà nó có thể nghĩ ra cách dùng mỏ tháo sợi dây, điều đó cho thấy quạ thực sự có khả năng suy luận. Khả năng này của quạ cũng được thể hiện sinh động trong câu chuyện quen thuộc về quạ uống nước: để uống được lượng nước không nhiều trong một chiếc bình miệng nhỏ, quạ đã nghĩ ra một cách rất hay là thả những viên đá nhỏ vào bình để nâng mực nước lên. Những ví dụ này cho thấy quạ có khả năng ghi nhớ và suy luận rất tốt.
不仅如此，乌鸦竟然还会“制造和使用工具”！
Không chỉ vậy, quạ còn biết “chế tạo và sử dụng công cụ”!
科学家发现，仅仅用绝顶聪明之类的语言来赞美乌鸦还远远不够，因为它们竟然会像人类一样，能够制造和使用工具，而这种能力，应该是地球生物智慧的最高层次，能够达到这个层次的动物，目前在地球生物圈里也十分罕见。
Các nhà khoa học phát hiện rằng chỉ dùng những lời lẽ như “cực kỳ thông minh” để ca ngợi quạ vẫn còn chưa đủ, bởi chúng còn có khả năng giống con người, đó là biết chế tạo và sử dụng công cụ. Khả năng này được xem là một trong những cấp độ cao nhất của trí tuệ ở các sinh vật trên Trái Đất, và những loài động vật có thể đạt đến cấp độ này hiện nay cũng rất hiếm trong giới sinh vật.
为验证乌鸦使用工具和制造工具的本领，科学家设计了一个实验。他们将乌鸦放养在实验室的笼子里，笼子里面放有一个相对固定的使乌鸦无法探头进人的窄口瓶，瓶子里放一个带提环的微型铁桶，桶内装着乌鸦爱吃的肉类食物。此外，他们还在笼子里放置两根粗细适中的铁丝，一根直的，另外一根一端有钩。随后，让人惊叹的事情发生了，放在笼子里的乌鸦经过十多天的琢磨，都学会了用有钩的铁丝吊起窄口瓶里的铁桶，从而吃到铁桶里面的食物。更为有趣的是第五次实验，科学家只留下一根直铁丝，取走了带钩的铁丝。没想到乌鸦竟然会利用地板的支撑，用爪把铁丝弯成钩状，然后用嘴叼着铁丝把瓶子里装有美餐的小铁桶给吊了出来。
Để kiểm chứng khả năng sử dụng và chế tạo công cụ của quạ, các nhà khoa học đã thiết kế một thí nghiệm. Họ thả quạ vào một chiếc lồng trong phòng thí nghiệm. Trong lồng đặt một chiếc bình miệng hẹp được cố định tương đối chắc chắn, khiến quạ không thể thò đầu vào bên trong. Trong bình có một chiếc xô sắt nhỏ có quai, bên trong chứa loại thức ăn bằng thịt mà quạ rất thích. Ngoài ra, họ còn đặt trong lồng hai sợi dây thép có độ dày vừa phải, một sợi thẳng và một sợi có móc ở một đầu. Sau đó, một điều khiến mọi người kinh ngạc đã xảy ra: những con quạ trong lồng sau hơn mười ngày mày mò đều học được cách dùng sợi dây thép có móc để kéo chiếc xô sắt trong chiếc bình miệng hẹp lên, nhờ đó có thể ăn thức ăn bên trong. Điều thú vị hơn nữa là ở lần thí nghiệm thứ năm, các nhà khoa học chỉ để lại một sợi dây thép thẳng và lấy đi sợi dây có móc. Không ngờ quạ lại biết lợi dụng điểm tựa của sàn nhà, dùng chân uốn sợi dây thép thành hình móc, sau đó dùng mỏ ngậm sợi dây thép và kéo chiếc xô sắt nhỏ đựng món ăn ngon trong bình ra ngoài.
科学家还发现，居于市区的乌鸦还懂得借助其他工具为自己解决问题。如它们会把收集来的坚硬的果实投放到有车辆行驶的马路上，借助行车的力量来帮助它们轧破坚果。待车辆过去，它们便迅速捡回已经破碎的果实，美美地吃上一顿。
Các nhà khoa học còn phát hiện những con quạ sống ở khu vực thành thị cũng biết tận dụng các công cụ khác để giải quyết vấn đề của mình. Chẳng hạn, chúng sẽ đem những quả cứng mà mình nhặt được đặt xuống những con đường có xe cộ qua lại, nhờ sức của các phương tiện đang chạy để giúp chúng làm vỡ lớp vỏ cứng của quả. Sau khi xe đi qua, chúng nhanh chóng nhặt lại những quả đã bị nghiền vỡ và thưởng thức một bữa ăn ngon lành.
乌鸦为什么会有如此高的智慧，为什么在创造能力上堪与黑猩猩媲美？
Tại sao quạ lại có trí thông minh cao đến vậy, và tại sao khả năng sáng tạo của chúng có thể sánh ngang với tinh tinh?
对比研究发现，乌鸦大脑虽然容量较小，皱褶不像黑猩猩那么多，但其核心的纹状体十分发达。该纹状体操纵乌鸦的各种本能活动，乌鸦的智力也主要取决于这一结构的发达程度。解剖还表明，乌鸦的脑重量大约有l0克，占体重的比例已达到0.16%，和黑猩猩的大脑比例是相同的，这就意味着乌鸦在神经系统的规模上与黑猩猩相近。此外，分子研究也显示，乌鸦及黑猩猩的脑部区域就基因和生物化学机制而言，也是十分相近的。
Qua nghiên cứu so sánh, người ta phát hiện rằng mặc dù bộ não của quạ có dung lượng nhỏ hơn, các nếp gấp cũng không nhiều như tinh tinh, nhưng thể vân, bộ phận cốt lõi của não, lại phát triển rất mạnh. Thể vân này điều khiển các hoạt động bản năng khác nhau của quạ, và trí thông minh của quạ cũng chủ yếu phụ thuộc vào mức độ phát triển của cấu trúc này. Kết quả giải phẫu còn cho thấy trọng lượng não của quạ khoảng 10 gam, chiếm 0,16% trọng lượng cơ thể, tỷ lệ này tương đương với tỷ lệ não so với cơ thể ở tinh tinh. Điều đó có nghĩa là xét về quy mô của hệ thần kinh, quạ tương đối gần với tinh tinh. Ngoài ra, các nghiên cứu phân tử cũng cho thấy xét về gen và cơ chế sinh hóa, các khu vực não bộ của quạ và tinh tinh cũng có nhiều điểm tương đồng.
这就难怪乌鸦为什么聪明得可以和黑猩猩媲美了！
Thảo nào quạ lại thông minh đến mức có thể sánh ngang với tinh tinh!
作为消灭蝗虫、蝼蛄和鳞翅目昆虫等害虫的益鸟，作为专门清除老鼠、害虫和腐肉的义务的“清道夫”，高智商的乌鸦应该受到人类的欢迎和善待才是。
Là loài chim có ích giúp tiêu diệt các loài sâu hại như châu chấu, dế trũi và côn trùng thuộc bộ Cánh vẩy; đồng thời là những “người quét dọn” tận tụy chuyên loại bỏ chuột, sâu bọ và xác động vật, những con quạ có chỉ số thông minh cao như vậy đáng lẽ phải được con người hoan nghênh và đối xử tốt mới đúng.
(Sưu tầm)