Gối

枕 — GỐI

“枕头”指“躺下睡觉时把头部垫高的卧具”。上古并没有枕头,那时人们用一把草把头部垫高便躺下睡觉了。最初的枕头是木制的,所以古汉字“枕”的左部是表示“木头”的符号(右部的符号表示读音)。

Gối” là chỉ “đồ dùng để kê cao đầu khi nằm xuống ngủ”. Thời thượng cổ vẫn chưa có gối, lúc ấy người ta chỉ dùng một nắm cỏ để kê cao đầu là nằm xuống ngủ. Cái gối sớm nhất được làm từ gỗ, cho nên bộ bên trái của chữ “枕”trong chữ Hán cổ là kí hiệu biểu thị “khúc gỗ” (kí hiệu bên phải biểu thị âm đọc).

中国有不少有特殊用途的枕头,古代有用圆木制成的“警枕”。使用这种卧具的人只要一翻身,枕头就会滚向别处,他就会醒来。使用这种枕头是为了保持警觉,不肯因安睡耽误了作战或读书。小木箱形的枕头更为常见,古人常把珍爱的物品、书籍收藏在里面。藤枕是用藤皮编成的枕头,它是夏天乘凉用的卧具。中国各地夏季普遍高温,所以藤枕在中国各地都能见到。

Trung Quốc có rất nhiều loại gối có công dụng đặc biệt, thời cổ đại có loại “gối cảnh giác” được làm bằng gỗ tròn. Người sử dụng loại gối này chỉ cần trở mình thì gối sẽ lăn đi chỗ khác, anh ta sẽ thức dậy ngay. Mục đích sử dụng loại gối này là giữ sự cảnh giác, không muốn làm nhỡ việc học hành hoặc chậm trễ tác chiến do ngủ say. Loại gối có hình như chiếc rương nhỏ càng được thấy nhiều, người xưa thường mang những vật quý giá, sách vở giấu vào bên trong. Gối bằng dây leo là gối được đan bằng vỏ dây leo, nó là gối dùng trong mùa hè nằm rất mát . Các vùng của Trung Quốc vào mùa hè thường nhiệt độ khá cao, cho nên gối bằng dây leo xuất hiện khắp nơi ở Trung Quốc.

有的枕头是珍贵的工艺品。用陶瓷制作的枕头,也是夏季纳凉用的卧具,上面绘有精美的图案。用各种稀有石料制作的枕头更是一种奢侈品。公元265年发现一个虎头形玉制枕头,据说,商朝暴君纣王和他的爱妃妲己一起使用过它。汉朝的赵飞燕有一个琥珀枕。还有用珊瑚、水晶制作的枕头。

Có loại gối là đồ thủ công mỹ nghệ quý giá. Gối làm bằng gốm sứ cũng là gối nằm mát trong mùa hè, trên gối còn có vẽ những hình ảnh tinh xảo. Gối làm bằng các loại đá quý hiếm càng là một vật xa xỉ. Công nguyên năm 265 phát hiện một cái gối hình đầu hổ làm bằng ngọc, nghe nói hung quân thời Thương là Trụ Vương và ái phi của ông ta – Đắc Kỉ từng sử dụng nó. Triệu Phi Yên thời Hán có một cái gối bằng hổ phách, còn có gối làm bằng san hô, thuỷ tinh.

文人把书捆起来当枕头,叫“书枕”;音乐家用琴当枕头,叫“琴枕”;夫妻共用的枕头,叫“连理枕”;兄弟共用的枕头,叫“长枕”。传说中有“游仙枕”,据说枕了它就能每夜在梦境中漫游;有“无忧枕”,据说枕了它就能无忧无虑;有“长生枕”,据说枕了它便能长生不老。

Người có học dùng sách buộc lại làm gối nằm, gọi là “thư chẩm”; nhạc sĩ dùng đàn làm gối, gọi là “cầm chẩm”; gối của vợ chồng dùng chung gọi là “liên lý chẩm”; gối anh em dùng chung gọi là “trường chẩm”. Trong truyền thuyết cò “du tiên chẩm”, nghe nói gối lên nó sẽ được đi ngao du trong những giấc mơ mỗi đêm; có “vô ưu chẩm”, đồn rằng khi gối lên sẽ giúp người ta không còn buồn rầu lo lắng; còn có “trường sinh chẩm” được kể rằng gối lên sẽ được trường sinh bất lão.

最常见的是纺织品缝制的枕头。枕上如果绣有“反省”字样,那往往是母亲为正在读书的孩子制作的,它提醒孩子在入睡前总结、评价自己一天的行为。如绣有“祝君早安”字样,这是女友或妻子让你在每天早晨醒来的时候,得到美好的祝愿。如果枕头上绣有成对的鸳鸯、成对的鱼儿、并蒂的莲儿,那是朋友们赠送给新婚夫妇的礼物,象征着永远相亲相爱。

Loại gối thường thấy nhất là gối bằng dệt may. Nếu trên gối có thêu chữ “phản tỉnh”, đó thường là gối do người mẹ làm cho đứa con đang đi học, nhằm nhắc nhở con cái trước khi đi ngủ nên tổng kết và đánh giá hành vi của mình trong một ngày. Nếu trên gối có thêu chữ “chúc quân tảo an”, đây là gối do bạn gái hoặc người vợ thêu muốn người yêu hoặc chồng khi thức dậy vào mỗi buổi sáng sẽ nhận được lời chúc tốt đẹp. Nếu trên gối có thêu hình đôi chim uyên ương, cặp cá hoặc hoa sen tịnh đế, vậy đó ắt hẳn là món quà bạn bè tặng cho cặp vợ chồng mới cưới, tượng trưng cho sự yêu thương mãi mãi.

在中国民间,用羽绒充填的枕头并不多见;较常见的是用软硬适度,不易受潮的木棉、稻壳、竹叶等充填的枕头。在中国南方盛产蚕丝的地方,有一种用晒干的“蚕沙(蚕屎)”充填的枕头。枕在这种枕头上面能嗅到阵阵桑叶的清香。据说,这种枕头还有治疗眼病的功效。另外还有关于“药枕”的记录:药枕用柏木制作,枕上钻120个小孔,里面装有32种珍贵的药物,外头用布裹上。据说枕这种枕头睡觉,100天以后便容光焕发,一年后遍体生香,四年后白发变黑,重新长出牙齿、耳聪目明。相传汉武帝时,有人用过这种神奇的枕头,结果活了300年。这只是一个故事,万万不可信以为真。不过普通的药枕在某些方面还是有一定疗效的。

Trong dân gian Trung Quốc, loại gối được nhồi bằng lông vũ thường không nhiều, loại gối tương đối phổ biến là gối được nhồi bằng các vật liệu có độ cứng, mềm thích hợp và không dễ hút ẩm như cây mộc miên, rơm và lá trúc…. Khu vực phía nam Trung Quốc là nơi sản xuất tơ tằm, có một loại gối được nhồi bằng “tằm sa (phân tằm)” phơi khô. Gối lên loại gối này ngủ có thể ngửi thấy mùi thơm thoang thoảng của lá dâu tằm. Nghe nói. Loại gối này còn có công hiệu chữa bệnh về mắt. Ngoài ra còn có các ghi chép liên quan đến “dược chẩm”: dược chẩm làm bằng gỗ bách, trên gối khoét 120 cái lỗ nhỏ, bên trong có chứa 32 loại thuốc quý, bên ngoài dùng vải quấn lại. Nghe nói gối loại gối này để ngủ, sau 100 ngày sẽ làm đẹp da đẹp tóc, sau 1 năm cơ thể sẽ có mùi thơm, sau 4 năm tóc bạc sẽ trở lại đen, mọc lại răng và tai thính mắt sáng. Tương truyền thời Hán Vũ Đế cò người dùng qua loại gối thần kỳ này, kết quả đã sống 300 năm. Đây chỉ là một câu chuyện, đừng bao giờ tin là thật. Nhưng loại gối bằng thuốc ở một phương diện nào đó quả thật có hiệu quả chữa bệnh.

Lên đầu trang