你听说过美杜莎吗？就是一眼就能将人变成石头的蛇发女妖。虽然它只是一个古希腊神话中虚构的怪物，但是地球上有一个可让生物石化的致命湖泊。在BBC新上线的星球系列自然纪录片《完美星球》（A Perfect Planet）中就有提到过这个湖泊，那就是世界上腐蚀性最强的湖泊之一，面积超过1000平方公里——纳特龙湖。
Bạn đã từng nghe về Medusa chưa? Chính là con quái vật đầu rắn có thể biến người thành đá chỉ bằng một cái nhìn. Dù chỉ là sinh vật hư cấu trong thần thoại Hy Lạp cổ đại, nhưng trên Trái Đất thật sự tồn tại một hồ nước có thể “hóa đá” sinh vật. Trong loạt phim tài liệu thiên nhiên mới của BBC A Perfect Planet cũng có nhắc đến hồ này—một trong những hồ có tính ăn mòn mạnh nhất thế giới, diện tích hơn 1.000 km²—Hồ Natron.
由于其“致命”的性质，纳特龙湖已被许多生态学家公认为是地球上的“冥河（死亡之湖）”。在高含量的矿物质和温泉的作用下，纳特龙湖通常为红色至粉红色、或者猩红色，可谓是瑰丽诡异无比，似乎带着死亡的气息。不过湖很浅，小于五米，而宽度取决于含水量。但作为非洲大陆上极端炎热气候中的浅湖，湖水的温度最高达到了60摄氏度。
Do tính chất “chết chóc” của nó, Hồ Natron được nhiều nhà sinh thái học xem là “dòng sông âm phủ” trên Trái Đất. Nhờ hàm lượng khoáng chất cao và các suối nước nóng, nước hồ thường có màu đỏ, hồng hoặc đỏ thẫm—đẹp nhưng đầy rùng rợn, như mang hơi thở của cái chết. Tuy nhiên, hồ rất nông (dưới 5m), và độ rộng thay đổi tùy lượng nước. Là một hồ cạn trong khí hậu cực nóng của châu Phi, nhiệt độ nước có thể lên tới 60°C.
那么，纳特龙湖是不是真的致命，可以将生物秒变石头？如果人类跳（跌）入湖里会被石化吗？
Vậy Hồ Natron có thực sự “chết chóc”, có thể biến sinh vật thành đá ngay lập tức không? Nếu con người rơi xuống thì có bị hóa đá không?
纳特龙湖位于非洲肯尼亚和坦桑尼亚交界处，处于东非大裂谷的边缘；距离湖泊东南方向20公里的地方就是非洲著名的、海拔2962米的活火山——伦盖伊火山(Ol Doinyo Lengai，意为“神山”)。纳特龙湖属于断层陷落形成的一个内陆湖，和死海一样，没有汇入河流或海洋。湖水的补给主要来自埃瓦索恩吉罗河支流的汇入，以及地下温泉。
Hồ Natron nằm ở ranh giới giữa Kenya và Tanzania, ở rìa của East African Rift. Cách hồ khoảng 20 km về phía đông nam là ngọn núi lửa đang hoạt động nổi tiếng của châu Phi—Ol Doinyo Lengai (nghĩa là “Núi của Thần”), cao 2.962 m. Hồ Natron là hồ nội địa hình thành do đứt gãy, không có dòng chảy ra biển, tương tự Biển Chết. Nguồn nước chủ yếu đến từ các nhánh sông và suối nước nóng ngầm.
纳特龙湖之所以被冠以“冥河”之名，主要在它的碱度。通常情况下，火山喷发的熔岩主要是二氧化硅，但伦盖伊火山不一样，它喷发的是一种富含钠（Na）和碳酸钾（K2CO3）的熔岩，称为“Natrocarbonatite”，或简称Natron。值得一提的是，碳酸钠和碳酸氢钠的混合物释放到水中后，是一种古埃及人用于木乃伊化的关键成分，其具有出色的干燥和抗菌性能，可通过干燥体内的所有水分并防止微生物以其为食来帮助保存尸体。
Lý do hồ được gọi là “dòng sông âm phủ” nằm ở độ kiềm cực cao. Thông thường, dung nham núi lửa chủ yếu chứa silica, nhưng Ol Doinyo Lengai lại phun ra loại dung nham giàu natri và kali carbonate, gọi là “natrocarbonatite” (hay natron). Đáng chú ý, hỗn hợp natri carbonate và natri bicarbonate từng được người Ai Cập cổ đại dùng để ướp xác—nhờ khả năng làm khô và kháng khuẩn, giúp bảo quản thi thể.
当熔岩中的碳酸钠和碳酸氢钠与河水混合时，它创造了复制古埃及木乃伊过程的完美防腐剂。由于这里气候干燥、全年几乎没有降雨，所以湖泊在在极端温度下蒸发，留下大量的盐分，加上温泉富含的矿物质，从而变成一个富含碳酸钠的碱性湖。可以说河流中的整个化学成分都是极碱性的，PH值可达到10.5（(海水的pH值在7至9之间），接近氨水（NH3）PH值。这个PH值是什么概念呢？换句话说，喝一颗纳特龙湖水，可让你直接告别世界。
Khi các chất này hòa vào nước hồ, chúng tạo ra một “chất bảo quản tự nhiên” giống quy trình ướp xác. Do khí hậu khô hạn, gần như không có mưa, nước hồ bay hơi mạnh, để lại lượng muối lớn. Kết hợp với khoáng chất từ suối nước nóng, hồ trở thành một môi trường kiềm cực mạnh, với độ pH lên tới 10,5 (trong khi nước biển chỉ khoảng 7–9), gần ngang dung dịch amoniac. Nói đơn giản: uống một ngụm nước hồ này có thể gây nguy hiểm nghiêm trọng.
但这并不意味着每当有活的生物体掉入湖中时，它就会死亡并立即变成石头，这是一个渐进的过程。
Tuy vậy, không phải cứ sinh vật sống rơi vào hồ là chết ngay và hóa đá lập tức—đây là một quá trình dần dần.
2013年，野生动物摄影师尼克·布兰特（Nick Brandt）首次记录了纳特龙湖动物干尸现象。在湖水水位下降的干旱季节，他发现了几只火烈鸟等飞禽和其他倒霉的动物，仿佛被栖息在湖中的美杜莎看了一眼。随后他捡起来摆出生前的模样，摆至湖面或干枯的树枝上，然后再拍摄。至于这些鸟类死亡的原因，他猜测是它们被纳特龙湖表面反射混淆了视觉，如同小鸟有时候会飞去撞高楼玻璃一样。
Năm 2013, nhiếp ảnh gia động vật hoang dã Nick Brandt lần đầu ghi lại hiện tượng xác động vật “hóa đá” tại Hồ Natron. Trong mùa khô khi mực nước hạ thấp, ông phát hiện xác chim hồng hạc và nhiều loài khác, trông như bị Medusa nhìn trúng. Ông đã nhặt chúng lên, đặt lại tư thế như lúc sống và chụp ảnh. Ông cho rằng nguyên nhân chết có thể do bề mặt hồ phản chiếu ánh sáng khiến chim bị rối loạn định hướng, giống như chim bay đâm vào kính nhà cao tầng.
尽管湖里有许多木乃伊化的动物遗骸，但这个看似静止不动的湖泊并非一片死寂。
Dù có nhiều xác động vật được “ướp xác”, hồ này không hề là nơi chết chóc hoàn toàn.
我们都知道微生物对极端环境的适应能力有多么强悍，即使在如此极碱性的湖里，依然存在多种微生物，比如嗜盐古菌和螺旋藻。正因嗜盐古菌的存在，使得纳特龙湖呈现出诡异的酒红色。
Vi sinh vật có khả năng thích nghi cực mạnh—ngay cả trong môi trường kiềm như vậy vẫn tồn tại nhiều loại như vi khuẩn ưa mặn và tảo xoắn. Chính vi khuẩn ưa mặn tạo nên màu đỏ rượu đặc trưng của hồ.
而湖水中盐碱质沉积在赤道线上强烈阳光的照射下，成为了藻类繁殖的天堂。因此在东非大裂谷的几个咸水湖里，都生长着一种暗绿色的螺旋藻。
Dưới ánh nắng mạnh gần xích đạo, muối và khoáng chất tạo điều kiện lý tưởng cho tảo phát triển. Vì vậy, các hồ nước mặn trong khu vực đều có tảo xoắn màu xanh đậm.
无独有偶，咸水湖也为火烈鸟提供繁殖后代的理想场所。这里不仅没有天敌，而且食物丰富。观察发现，一只火烈鸟每天大约能吸食半斤左右螺旋藻。螺旋藻除了含有大量的蛋白质外，还含有叶红素，这也是火烈鸟的羽毛甚至眼睛都呈现粉红色的原因。ps：另外湖里还生存着碱性罗非鱼（Alcolapia alcalica）。
Đặc biệt, môi trường này lại là nơi sinh sản lý tưởng của chim hồng hạc: không có nhiều kẻ săn mồi và nguồn thức ăn dồi dào. Một con hồng hạc có thể ăn khoảng 0,5 kg tảo mỗi ngày. Tảo chứa protein và sắc tố carotenoid—chính là nguyên nhân khiến lông và mắt của chúng có màu hồng.
《完美星球》里有这样一幕：火烈鸟在纳特龙湖温度高达55度盐碱地产卵和孵化，接着火烈鸟妈妈给新生的雏鸟喂食糊状的可消化藻类，随后成群结队去湖边汲取泉水。整个红色的盐碱地和百万只小红鹳互相掩映，就如生命在欲火中诞生般梦幻。
Trong A Perfect Planet có một cảnh ấn tượng: chim hồng hạc đẻ trứng và ấp con trên vùng đất muối kiềm nóng tới 55°C. Chim mẹ sau đó mớm thức ăn dạng tảo nghiền cho con non, rồi cả đàn kéo nhau ra mép hồ uống nước suối. Khung cảnh hàng triệu con chim hồng hạc đỏ nổi bật trên nền hồ đỏ tạo nên một hình ảnh kỳ ảo—như sự sống sinh ra từ lửa.
那为什么火烈鸟不会被石化呢？火烈鸟之所以能在盐湖中茁壮成长，因为它们坚韧的皮肤和鳞片状的腿可以防止烧伤。它们可以喝湖边附近的泉水或间歇泉中的淡水，如果没有淡水，它们甚至可以用鼻腔中的特殊腺体过滤盐水。不过最重要的是，它们强大的肠胃可以以整个湖中发现的有毒藻类为食。
Vậy tại sao hồng hạc không bị “hóa đá”? Vì chúng có lớp da dày và chân dạng vảy giúp chống bỏng. Chúng uống nước ngọt từ suối gần hồ, hoặc lọc nước mặn qua tuyến đặc biệt trong mũi. Quan trọng nhất, hệ tiêu hóa của chúng có thể xử lý tảo độc trong hồ.
假如我们人类跳入或意外跌入纳特龙湖，会发生什么事呢？最热的时候，湖水的温度最高可达60摄氏度，这水温足以在5秒或更短的时间内引起三度灼伤。如果晕倒跌入湖里，不会立即变成石头，而是整个身体浮在水面上（盐水密度高，不会下沉）慢慢变硬（盐分结晶）并得到保存。即使百年之后，头发和器官仍可能完好无损。
Còn nếu con người rơi vào hồ thì sao? Khi nhiệt độ đạt cực đại (~60°C), nước có thể gây bỏng độ ba chỉ trong vài giây. Nếu ngất và rơi xuống, cơ thể sẽ không chìm (do nước rất mặn), mà nổi lên, dần bị bao phủ bởi muối kết tinh và được “bảo quản”. Thậm chí sau hàng trăm năm, tóc và cơ quan vẫn có thể còn nguyên vẹn.