在中国的原始信仰中，鱼有很特殊的地位，是最古老的图腾动物之一。古汉字“鱼”就是这种动物的具体形象。
Trong tín ngưỡng nguyên thủy của Trung Quốc, cá có địa vị rất đặc biệt, đó là một trong những vật tổ lâu đời nhất. Chữ “Ngư” trong tiếng Hán cổ chính là hình tượng cụ thể của loài động vật này.
中国各地的新石器时代遗物中，有大量鱼形符号，鱼形雕刻。半坡遗址出土一件彩色陶盆，它是六千年前古人类的遗物。在陶盆的内壁有两个人面鱼纹和两个单鱼纹组成间隔对称的装饰图案。这个图案手法简练，高度抽象，但保存着人面的基体特征。人面的两侧，两条小鱼对峙。嘴角的左右两侧由两条交叉的弧线组成两条鱼的图形。高高的尾鳍又像人头顶上的发髻。如果在这个盆中加满水，在水波荡漾中，这幅画面充满虚幻的神秘气氛。
Trên những di vật thời kì đồ đá mới ở nhiều địa phương của Trung Quốc, có một số lượng lớn tác phẩm điêu khắc và kí hiệu hình cá. Di chỉ Bán Pha khai quật được một chậu gốm màu, nó là di vật của loài người cổ đại 6000 năm trước. Mặt bên trong chậu gốm có hai vân cá mặt người và hai vân cá đơn tạo thành những hoa văn trang trí đối xứng xen kẽ nhau. Thủ pháp của bức vẽ này súc tích, tính trừu tượng cao, nhưng lưu giữ được đặc trưng cơ bản của mặt người. Hai bên mặt người có hai con cá sóng đôi. Hai bên phải trái góc miệng do hai dây cung giao nhau tạo thành hình vẽ hai con cá. Đuôi cá cao cao lại giống như búi tóc trên đỉnh đầu người. Nếu đổ đầy nước vào chậu, trong làn sóng nước dập dờn, bức họa mang đậm màu sắc thần bí huyền ảo.
鱼是多子的水生动物，在中国古人的观念中，鱼和水一样，都是“阴柔”一类的事物，很自然地和女子联系起来。古人崇尚生殖，不仅有生殖崇拜，还有祈求生子的宗教仪式。丰收也是生殖的结果，在不少民族的原始崇拜中，都把祈求丰收和祈求生殖联系起来。在表示庆祝的宴会或除夕晚餐的桌面上，鱼是必不可少的。因为在中国，自古以来，鱼就是五谷丰登，六畜兴旺，子孙满堂的象征。鱼纹，鱼饰，鱼画就是最重要，最常见的吉祥图案，吉祥物，吉祥画。
Cá là loài động vật sống ở nước sinh sản đông đúc, trong quan niệm của người Trung Quốc xưa, cá giống như nước, đều là sự vật thuộc loại “âm nhu”, hiển nhiên có quan hệ với phụ nữ. Người xưa tôn thờ sinh thực, không chỉ sùng bái sinh thực mà còn có nghi thức tôn giáo cầu xin con cái. Được mùa cũng là kết quả của sinh thực, trong sùng bái nguyên thủy của không ít dân tộc, đều gắn kết cầu được mùa và cầu sinh thực lại với nhau. Trên bàn ăn ở những buổi tiệc mừng hay bữa cơm giao thừa, cá là món ăn không thể thiếu. Bởi vì ở Trung Quốc, từ xưa đến nay cá chính là biểu tượng của ngũ cốc được mùa, vật nuôi đầy nhà, con đàn cháu đống. Vân cá, trang sức cá, tranh cá chính là những bức tranh, những đồ vật và những họa tiết may mắn thường thấy nhất và quan trọng nhất.
阴阳相交，孕育万物。在屈家岭遗址，人们发现一只彩陶纺轮，上面绘着“阴阳鱼”图案。这只纺轮旋转起来，一黑一白两条鱼便回旋追逐，欢快地嬉戏起来，阴阳便转回不息。
Âm dương giao hợp, vạn vật sinh sôi. Trong di chỉ Khuất Gia Lĩnh, người ta tìm thấy một bánh xe kéo sợi bằng gốm màu, phía trên vẽ họa tiết “cá âm dương”. Khi bánh xe này bắt đầu quay, hai con cá một đen một trắng bèn đuổi bắt xoay vòng, bắt đầu nô đùa vui vẻ, âm dương liền xoay chuyển không ngừng.
中国人说“鱼游春水”实际上隐喻着和谐美满的夫妻生活。在新石器时代的陶制器皿上，就有“水鸟啄鱼图”的装饰。“水鸟啄鱼图”和“游鱼吞鸟图”来源于原始生殖崇拜，后来又生出“赐佑后代”的含意，成为民间流行的吉祥图案。
Người Trung Quốc nói “ngư du xuân thủy” (cá bơi trong nước mùa xuân) thực ra là ví von cuộc sống vợ chồng hòa hợp mĩ mãn. Trên những vật đựng bằng gốm vào thời đại đồ đá mới có trang trí “hình chim nước mổ cá”. “Hình chim nước mổ cá” và “hình cá bơi nuốt chim” có nguồn gốc từ sùng bái sinh thực nguyên thủy, về sau lại sinh ra hàm ý “che chở đời sau”, trở thành những tranh vẽ may mắn lưu hành trong dân gian.
在山西河津和陕西韩城之间有个峡谷，相传大禹治水，在这里凿山通流，黄河从中奔腾而过，这就是著名的“龙门峡”。黄河里盛产美丽可爱的鲤鱼，相传鲤鱼跃过龙门，便可成龙。古时“由名人提携而获得声望”或“平民幸运地通过科举考试而得官”都叫做“鲤鱼跳龙门”。所以吉祥图案“鲤鱼跳龙门”包含着“得到好运”的祝愿。
Giữa Hà Tân Sơn Tây và Hàn Thành Thiểm Tây có một eo sông, tương truyền lúc Đại Vũ trị thủy, đào núi cho nước chảy qua ở nơi này, Hoàng Hà từ đó mà cuồn cuộn đổ ra, đây chính là “eo Long Môn” nổi tiếng. Những con cá chép xinh xắn dễ thương sinh sôi ở Hoàng hà, tương truyền khi nó vượt qua Long Môn, liền có thể hóa rồng. Thời xưa “nhờ người giỏi dẫn dắt mà đạt được danh vọng” hay “những người dân bình thường may mắn nhờ thi cử mà được làm quan” đều gọi là “cá chép vượt long môn”. Vì vậy tranh may mắn “cá chép vượt long môn” hàm ý chỉ lời chúc “đạt được may mắn”.