正常人的眼睛能感知这个世界的五彩缤纷,识别红、橙、黄、绿、青、蓝、紫,以及它们之间的各种过渡色,总共约有六十多种。那么,动物的感色能力又如何呢?科学家对此进行了研究。
Mắt người bình thường có thể cảm nhận đủ màu sắc rực rỡ của thế giới này, có thể nhận ra màu đỏ, cam, vàng, xanh lá cây, xanh, xanh nước biển, tím và các màu chuyển giữa những màu trên, tổng cộng có khoảng hơn 60 màu. Vậy khả năng cảm nhận màu sắc của động vật thì như thế nào? Các nhà khoa học đã tiến hành nghiên cứu vấn đề này.
研究证实,大多数哺乳动物是色盲。如牛、羊、马、狗、猫等,几乎不会分辨颜色,反映到它们眼睛里的色彩,只有黑、白、灰三种颜色,如同我们看黑白电视一样单调。西班牙的斗牛场上,斗牛士用红色的斗蓬向公牛挑战,人们原以为是红激怒了它,其实是因为斗蓬在公牛眼前不断摇晃,使它受到烦扰而发怒,如果换上各种颜色的斗蓬,公牛也会出现同样的反庆。
Cuộc nghiên cứu đã chứng thực rằng, đa số các loài động vật có vú đều mù màu. Chẳng hạn như bò, dê, ngựa, chó, mèo… gần như không biết phân biệt màu sắc, màu sắc phản ánh trong mắt chúng chỉ có ba màu là đen, trắng và xám, đơn điệu như chúng ta xem phim trắng đen. Trên sân đấu bò của Tây Ban Nha, các đấu sĩ sử dụng tấm khăn đỏ để khiêu chiến với con bò đực, vốn dĩ người ta cho rắng màu đỏ đã làm cho con bò tức giận, thật ra là do tấm vải đó cứ phất phới trước mắt con bò đực, khiến nó cảm thấy buồn bực nên mới tức giận, nếu đổi lại một tấm khăn màu khác thì con bò đực cũng sẽ có phản ứng hăng máu lên như thế.
狗不能分辨颜色,它看景物就像一张黑白照片。狗追捕猎物除了靠4条腿外,主要靠嗅觉和听觉。
Chó không thể phân biệt màu sắc, nó nhìn cảnh vật chỉ giống như nhìn một tấm ảnh đen trắng. Chó đuổi bắt con mồi ngoài dựa vào bốn chan, chủ yếu còn dựa vào khứu giác và thính giác.
我们人类的“近亲”猿猴也是色盲,过着平淡无奇的灰色生活。田鼠、家鼠、黄鼠、花鼠、松鼠、草原犬等也不能分辨颜色。长颈鹿能分辨黄色、绿色和橘黄色。鹿对灰色的识别力最强。有趣的是,斑马虽然是色盲,它却能利用色彩来保护自己。斑马和其他动物混在一起吃草,黑白条纹可以引起注意,因此在出现危险时,只要领头马一动,所有斑马会迅速逃走。当斑马奔跑时,黑白两色条纹的晃动使得捕食动物难以快速测定距离,斑马便可安全逃脱。
Bà con “gần gũi” với loài người là loài vượn người cũng mù màu, chúng sống cuộc sống tẻ nhạt chỉ toàn màu xám. Chuột đồng, chuột nhà, 黄鼠, 花¹«, sóc, chó đồng cỏ… cũng không thể phân biệt được màu sắc. Hươu cao cổ có thể phân biệt được màu vàng, màu xanh lá cây và màu cam. Hươu rất giỏi trong việc nhận ra màu xám. Điều thú vị là, ngựa vằn tuy cũng mù màu nhưng chúng có thể lợi dụng màu sắc để bảo vệ mình. Khi ngựa vằn đang cùng ăn cỏ với các loài động vật khác, các vằn trắng đen rất dễ gây chú ý, cho nên khi xuất hiện nguy hiểm, chỉ cần con ngựa đầu đàn có một động tĩnh nhỏ là tất cả ngựa vằn sẽ nhanh chóng chạy trốn. Khi ngựa vằn bỏ chạy, những vằn trắng đen cũng như dao động làm cho các loài thú săn mồi khó có thể xác định được khoảng cách để tăng tốc, như thế ngựa vằn có thể an toàn trốn thoát.
鸟类则不然。除了某些过惯了夜生活的鸟类,如猫头鹰等,因为视网膜中没有锥状细胞,无法之色以外,许多飞禽都有色的感觉。鸟在高空飞行需要找到降落的地方,颜色会帮助它们判断距离和形状,这样它们就能够抓住在空中飞的虫子,在树枝上轻轻降落。鸟类的辨色能力也有利于它们寻找配偶。雄鸟常用艳丽的羽毛吸引异性,试想,如果它们感受不到颜色,那雄鸟还有什么魅力呢?
Loài chim thì không như thế. Ngoài những loài chim quen sống về đêm như cú mèo…, bởi vì trong võng mạc mắt của chúng không có tế bào hình nón, không thể phân biệt màu sắc, rất nhiều loài chim đều có khả năng phân biệt màu sắc. Chim bay trên cao cần tìm nơi để đáp xúông, màu sắc giúp chúng phán đoán được khoảng cách và hình dạng, nhờ thế chúng có thể bắt sâu ở trên cao và đáp xuống cành cây một cách nhẹ nhàng. Khả năng phân biệt màu sắc của chim cũng rất có ích trong việc giúp chúng tìm bạn đời. Chim trống thường sử dụng bộ lông sặc sỡ của nó thể thu hút chim mái, thử nghĩ nếu chúng không cảm nhận được màu sắc, thì liệu chim trống còn gì là hấp dẫn?
多数水生动物都具有辨色能力。鲈鱼能感知颜色,生物学家用染成红色的幼虫喂它们,待其习惯后,改用红色羊毛喂它们,鲈鱼然照吃不误。龙虾、小虾以及爬行动物里的甲鱼、乌龟和蜥蜴等,也都有色的感觉。
Phần lớn các loài động vật sống dưới nước đều có khả năng phân biệt màu sắc. Cá rô có thể nhận biết màu sắc, các nhà sinh vật học dùng ấu trùng có nhuộm màu đỏ cho cá rô ăn, đợi sau khi chúng đã quen thuộc bèn thay bằng lông dê nhuộm đỏ cho chúng ăn, cá rô vẫn ăn mà không hề nghi ngờ. Tôm hùng, tép và các loài bò sát như ba ba, rùa và thằn lằn…, cũng có cảm giác về màu sắc
昆虫虽然属低等动物,但是他们的辨色能力比哺乳动物高明。据悉,蜻蜓对色的视觉感最佳,其次是蝴蝶和飞蛾。苍蝇和蚊子也能看见颜色。家蝇最讨厌蓝色,因而不愿接近蓝色的门窗、帐幔。蚊子能够辨别黄、蓝和黑色,并且偏爱黑色。勤劳的小蜜蜂生活在万紫千红的花丛中。却是红色盲,红色和黑色在蜜蜂眼里没有什么区别。蜜蜂能分辨青、黄、蓝三种颜色,但橙、黄、绿在它们看来时一样的,它们也搞不清蓝与紫油和不同。可是,蜜蜂能看见人所看不见的紫外线,并能把紫外线和各种深浅不同的白色和灰色准确地区别开来。
Côn trùng tuy thuộc loài động vật bậc thấp, nhưng khả năng nhận biết màu sắc của chúng cao hơn rất nhiều so với loài động vật có vú. Theo tin cho biết, cảm nhận thị giác về màu sắc của chuồn chuồn là tốt nhất, kế đến là bướm và con thiêu thân. Ruồi và muỗi cũng có thể nhìn thấy màu sắc. Loài nhặng ghét nhất là màu xanh da trời, do đó chúng rất hiếm khi bay gần các cửa sổ hay mùng màn có màu xanh da trời. Muỗi có thể phân biệt được màu vàng, xanh da trời và màu đen, đặc biệt chúng rất thích màu đen. Loài ong chăm chỉ suốt ngày sống trong các bụi hoa muôn hồng nghìn tía nhưng lại là kẻ mù màu đỏ, màu đỏ và màu đen trong mắt ong chẳng có gì khác biệt. Ong có thể nhận biết được 3 màu: xanh, vàng, xanh dương, nhưng màu cam, vàng và xanh lá cây đối với chúng cũng như nhau, chúng cũng không thể phân biệt được màu xanh dương và màu tím, nhưng ong có thể nhìn thấy tia tử ngoại mà mắt người không thể nhìn thấy, đồng thời có thể phân biệt một cách chính xác tia tử ngoại và các màu trắng và xám đậm nhạt khác nhau.
