古代贵族都要在自己领地的中心建筑城堡。早期的城墙是用泥土建成的。筑城时先用木板架设框架,就近取土填进框中,再用大石块或大木头把泥土一层层夯实,然后拆除框架,在新的地方重新开始工作。建成一个城堡要耗费很多的人力物力,要用很长的时间。在城堡的外围,原先取土的地方便形成壕沟,高墙深沟在发生战争时便是防御敌人进攻的坚固的工事。古汉字“城”左部中间的圆圈便是城堡的符号,圆圈上下互相对称的符号表示城墙上瞭望的塔楼,右部的符号表示大斧头(也表示读音)。大斧头代表保卫城的武器。
Những quý tộc cổ đại đều muốn xây dựng thành lũy trong trung tâm lãnh địa của mình. Tường thành thời kì đầu được đắp bằng bùn đất. Lúc xây thành, đầu tiên người ta dùng ván gỗ bắc thành khung giá, lấy đất gần đó lấp vào khung, lại dùng những tảng đá lớn hoặc những thanh gỗ to đầm chắc từng lớp bùn đất, sau đó tháo bỏ khung giá, rồi bắt đầu lặp lại công việc như vậy ở những chỗ mới. Xây được một thành trì thường làm tổn hao rất nhiều sức người sức của và cần thời gian rất dài. Bên ngoài thành trì, nơi lấy đất ban đầu sẽ hình thành hào rãnh, tường cao hào sâu sẽ là công sự kiên cố để phòng ngự sự tấn công của kẻ địch khi xảy ra chiến tranh. Vòng tròn chính giữa ở bộ bên trái chữ “Thành” trong tiếng Hán cổ chính là kí hiệu của thành trì, kí hiệu đối xứng nhau trên dưới vòng tròn biểu thị đài canh gác trên tường thành, kí hiệu bộ bên phải biểu thị cái rìu lớn (cũng biểu thị âm đọc), rìu lớn tượng trưng cho vũ khí bảo vệ thành.
中国最大(也是世界最大)的封闭性城堡是明朝初年的首都南京。这个城堡公元1366年动工,整整用了20年时间才建成。城堡周长达37140米,高14~21米,底部宽14~15米,顶部宽4~15米。城底部用花岗石,上部用条石或砖头砌成。江苏、江西、安徽、湖北、湖南5个省100个县分工烧制统一规格的砖块,每块砖头都写上生产地、监制者和制造人的名字。砖与砖之用糯米汁、桐油和石灰粘合。城堡有13个城门和外界相通。这个城堡无论在规模还是在坚固的程度方面都是首屈一指的。
Thành trì khép kín lớn nhất Trung Quốc (cũng lớn nhất trên thế giới) là thủ đô Nam Kinh vào đầu triều Minh. Thành này bắt đầu khởi công vào năm 1366, mất trọn thời gian là 20 năm mới xây xong thành. Chu vi thành dài đến 37140 mét, cao 14 ~ 21 mét, phần nền rộng 14 ~ 15 mét, phần đỉnh rộng 4 ~ 15 mét. Nền lót bằng đá hoa cương, bên trên được xây bằng đá hoặc gạch. 100 huyện ở 5 tỉnh Giang Tô, Giang Tây, An Huy, Hồ Bắc, Hồ Nam được phân công nung gạch với cùng một qui cách, mỗi viên gạch đều có ghi tên người chế tạo, người giám sát và nơi sản xuất. Người ta dùng nước gạo nếp, dầu trấu và vôi để trám những viên gạch lại với nhau. Toàn thành có 13 cửa thông với bên ngoài. Thành trì này bất luận về mức độ kiên cố hay qui mô đều thuộc vào bậc nhất.
从春秋时代开始,战争持续不断。为了防御侵犯,楚国开始修建长城,到了战国时代,齐国、魏国、燕国、赵国、秦国、中山国相继开始修建长城。秦朝统一全国后为了阻止匈奴民族的南侵,公元前214年动工,把原来的秦国,赵国、燕国北边的长城连成一个整体。此后,汉、北魏、北齐、北周、隋等六个朝代都在北方修过长城,仅一个明朝就先后18次大规模修长城。明长城西起嘉峪关,东至山海关,总长6000多公里(16000多华里),号称“万里长城”,是当今世界上最大的人工建筑。
Bắt đầu từ thời Xuân Thu, chiến tranh diễn ra liên miên. Để phòng ngừa giặc xâm lược, nước Sở bắt đầu xây Trường thành, tiếp đó đến thời Chiến Quốc, nước Tề, Ngụy, Yên, Triệu, Tần, Trung Sơn nối tiếp nhau bắt đầu xây Trường thành. Sau khi triều Tần thống nhất đất nước, để ngăn cản sự xâm lược xuống phía nam của tộc Hung Nô, triều Tần đã khởi công nối những tường thành cũ ở phía Bắc của nước Tần, Triệu, Yên trước kia thành một chỉnh thể từ năm 214 TCN, Sau đó, sáu triều đại là Hán, Bắc Ngụy, Bắc Tề, Bắc Chu, Tùy đều đã từng sửa tường thành ở phía Bắc, riêng nhà Minh trước sau đã sửa Trường thành 18 lần với qui mô lớn. Vào thời Minh, Trường thành ở phía tây được bắt đầu ở Gia Dụ Quan, phía đông kéo dài đến Sơn Hải Quan, tổng chiều dài hơn 6000km (hơn 16000 dặm Trung Quốc), được gọi là “Vạn lý Trường Thành”, đây là công trình kiến trúc nhân tạo lớn nhất trên thế giới hiện nay.
在古代兴建这种规模的建筑物,给当时的人们带来巨大的灾难。相传秦始皇为了筑长城几乎把全部农夫都弄去干活了。孟姜女新婚不久,丈夫万喜良也被抓去筑长城。天渐渐冷了,她不见丈夫回来。孟姜女担心丈夫受冻,千里迢迢去送衣服。等到了万喜良修长城的地方,人们告诉她,她的丈夫和很多人都已活活累死了,孟姜女听后痛哭不止。她的哭声感动了城墙,城墙倒塌了一段,露出万喜良的白骨。在中国的民间故事和民谣里,有不少关于“孟姜女哭长城”的传说。这些传说正好说明了包括万里长城在内的这些宏伟壮观的建筑,它们无不是建筑在普通人民的汗水、眼泪、鲜血以至白骨上的。
Việc xây dựng công trình kiến trúc qui mô như thế này vào thời cổ đại đã mang đến tai họa vô cùng to lớn cho người dân lúc bấy giờ. Tương truyền, để xây Trường thành, Tần Thủy Hoàng gần như đã bắt toàn bộ nông dân đi lao dịch. Nàng Mạnh Khương kết hôn không lâu, chồng nàng là Vạn Hỷ Lương cũng bị bắt đi xây Trường thành. Trời trở lạnh, nàng không thấy chồng trở về. Mạnh Khương sợ chồng bị rét, bèn vượt ngàn dặm xa xôi mang áo cho chồng. Tới khi nàng đến được nơi Vạn Hỷ Lương xây thành, người ta bảo cho nàng biết, chồng nàng và nhiều người khác vì làm việc quá cực khổ đã chết rồi, Mạnh Khương nghe xong khóc lóc thảm thiết. Tiếng khóc của nàng đã làm cảm động Trường thành, Trường thành sụp vỡ một đoạn, lộ ra hài cốt của Vạn Hỉ Lương. Trong ca dao và truyện kể dân gian Trung Quốc có không ít truyền thuyết về “nàng Mạnh Khương khóc Trường thành”. Những truyền thuyết này chứng minh rằng bên trong những kiến trúc tráng lệ hùng vĩ, bao gồm cả Trường thành, là mồ hôi, nước mắt, máu, thậm chí sinh mạng của người dân.
中国大地上大大小小的城堡,长长短短的高墙深沟并不能挽救走上末路的王朝,反倒助长了保守封闭心理的形成。
Những Trường thành đủ loại lớn nhỏ, những tường cao hào sâu đủ kiểu dài ngắn mọc đầy trên đất Trung Quốc hoàn toàn không thể cứu vãn được các vương triều đi đến chỗ diệt vong, ngược lại còn khuyến khích hình thành tâm lý bảo thủ biệt lập.
(Chú thích: 1 dặm Trung Quốc = 0,5km)
