蚕神在民间有蚕女、马头娘、马明王、马明菩萨等多种称呼，为中国传说中的司蚕桑之神。中国是最早发明种桑饲蚕的国家。在古代男耕女织的农业社会经济结构中，蚕桑占有重要地位。
Thần tằm trong dân gian có nhiều tên gọi như: Tàm Nữ, Mã Đầu Nương, Mã Minh Vương, Mã Minh Bồ Tát, là thần cai quản về dâu tằm trong truyền thuyết cổ đại Trung Quốc. Trung Quốc là quốc gia phát minh ra việc trồng dâu nuôi tằm đầu tiên. Trong cơ cấu kinh tế xã hội nông nghiệp đàn ông cày cấy, phụ nữ dệt vải thời cổ đại, dâu tằm chiếm vị trí quan trọng.
太古的时候，有一位父亲出外征战，家里只留下一个女儿。女儿养了一匹公马。一天女儿思念父亲，就开玩笑地对那匹马说：“如果你能帮我把父亲接回来，我就嫁给你。”那马听了这话，真的跑到父亲那里，把父亲接了回来。为了感谢那匹马，父亲精心地照顾那匹马，谁知马却不吃食。每次看到姑娘出入都非常兴奋，高声长嘶。父亲感到非常奇怪，偷偷地责问女儿。女儿就把先前对马说的戏言告诉了父亲。于是父亲杀了那匹马，将马皮挂在院子中。
Vào thời thượng cổ, có một người cha ra ngoài chinh chiến, trong nhà chỉ còn lại một cô con gái. Cô gái nuôi một con ngựa đực. Một hôm, cô gái nhớ cha, bèn nói đùa với ngựa: “Nếu ngươi có thể giúp ta đón cha ta về, ta sẽ lấy ngươi.” Con ngựa đó nghe xong lời nói này, quả thực chạy đến chỗ cha nàng, đón cha trở về. Để cảm ơn con ngựa đó, người cha chăm sóc con ngựa tận tình, nào ngờ ngựa lại không ăn. Mỗi lần thấy cô gái ra vào đều rất hưng phấn, cao giọng hí dài. Người cha cảm thấy rất lạ, âm thầm hỏi con gái. Cô gái kể lại cho cha nghe những lời nói đùa với ngựa trước đây. Thế là, người cha giết chết con ngựa đó, treo da ngựa trong sân.
父亲再次出征，女儿就和邻居家的女孩在院子里玩。女孩用脚踢马皮，并且还说：“你是畜生，怎么能娶人当媳妇呢？你被杀死剥皮，不是自找的吗？”话还没说完，只见马皮腾空而起，卷着姑娘不见了。过了几天，姑娘和马皮都化成了蚕，在树上吐丝。乡亲们便把这种树叫做“桑”，桑者，丧也，是说姑娘是在桑树下献身的。父亲知道了，十分伤心。一天，蚕女乘流云驾此马，从天而降，对父亲说：“天帝封我为女仙，位在九宫仙嫔之列，在天界过得很自在，请不必为女儿担心。”说罢，升天而去。于是各地纷纷盖起蚕神庙，塑一女子之像，身披马皮，俗称“马头娘”，祈祷蚕桑，十分灵验。
Người cha lại lần nữa xuất chinh, cô gái chơi cùng với con gái nhà hàng xóm ở trong sân. Cô gái dùng chân đá vào da ngựa, và còn nói: “Ngươi là đồ súc sinh, sao có thể lấy người làm vợ chứ? Ngươi bị giết chết lột da, không phải là tự chuốc lấy sao?” Lời còn chưa dứt, chỉ thấy da ngựa bay vút lên không, cuốn theo cô gái mất hút. Mấy ngày trôi qua, cô gái và da ngựa đều hóa thành tằm, nhả tơ ở trên cây. Người đồng hương bèn gọi loại cây này là “dâu” , cây dâu (tang), đồng âm với táng (mất), là nói cô gái hiến thân dưới cây dâu. Cha cô biết được, hết sức đau lòng. Một hôm, nữ tằm theo mây cưỡi con ngựa đó từ trên trời đáp xuống, nói với cha: “Thiên đế phong con làm nữ tiên, xếp vào hàng Cửu Cung Tiên Tần, sống ở thiên giới rất tự tại, xin đừng lo lắng cho con.” Nói xong liền bay lên trời. Thế là khắp nơi liên tiếp lập miếu thờ thần tằm, tạc tượng một người con gái, người khoác da ngựa, tục gọi là “Mã Đầu Nương”, cầu khấn thần dâu tằm hết sức linh nghiệm.