莎士比亚(1564-1616)是文艺复兴时期英国伟大的戏剧作家、诗人和思想家。他的一生作品颇丰,创作了大量历史剧、喜剧和悲剧。他的作品被誉为“人类艺术的珍宝”、“戏剧艺术的典范”。
Shakespeare (1564 – 1616) là nhà soạn kịch, nhà thơ và nhà tư tưởng vĩ đại của nước Anh thời kỳ văn hóa phục hưng. Ông sáng tác rất nhiều kịch lịch sử, hài kịch và bi kịch. Những tác phẩm của ông vô cùng phong phú, chúng được mệnh danh là “Báu vật của nghệ thuật nhân loại”, là “Kiểu mẫu của kịch nghệ”.
莎士比亚的童年是无忧无虑的。他的父亲经商有道,生意兴隆,仕途坦荡,凭着自身的能力当上了斯特拉福的市长。他的母亲出身于富商之家,很有教养。
Thời thơ ấu của Shakespeare vô tư vô lự. Cha ông kinh doanh thuận lợi, làm ăn phát đạt, đường công danh rộng mở, dựa vào khả năng của chính mình, cha ông làm đến chức thị trưởng của Stratford. Mẹ ông xuất thân trong một gia đình phú thương, rất gia giáo.
儿时的莎士比亚活泼、开朗,是个讨人喜欢的小男孩。他最喜欢听故事,然后让自己的想像力在故事中遨游。
Lúc nhỏ Shakespeare là một cậu bé rất hoạt bát, cởi mở, rất được mọi người yêu quý. Cậu thích nhất là nghe kể chuyện, sau đó để cho trí tưởng tượng của mình ngao du trong thế giới của những câu chuyện đó.
他听了许多民间故事,例如:森林里有仙王、仙后,他们喜欢打打闹闹;森林里还有善良的小精灵,他们齐心合力打败巫婆的事;还有历史传说和骑士的故事。
Cậu đã nghe rất nhiều truyện dân gian, ví dụ: Câu chuyện trong rừng sâu có đức vua và hoàng hậu của thế giới thần tiên, họ thích vui đùa; trong rừng sâu còn những tinh linh hiền lành, họ cùng đồng tâm hiệp lực đánh bại mụ phù thủy, còn có những truyền thuyết về lịch sử và những câu chuyện về các kỵ sĩ.
童年时代,最使莎士比亚难忘的是发生在1569年夏天的一件事。
Thời thơ ấu, điều khiến Shakespeare khó quên nhất là câu chuyện xảy ra vào mùa hè năm 1569.
那时,他只有5岁。一个剧团来到斯特拉福。他父亲热情地接待了剧团,同意剧团在市里演戏。这在斯特拉福还是破天荒的一次。首场演出是专门招待当地市政委员会的头面人物和他们家属的。
Lúc đó, Shakespeare chỉ mới 5 tuổi. Một đoàn kịch đến Stratford. Cha cậu đã đón tiếp đoàn kịch một cách nồng nhiệt, đồng ý để cho đoàn kịch diễn trong thành phố. Đây là điều mới mẻ, chưa từng có ở Straford. Buổi diễn đầu tiên là để đặc biệt chiêu đã các nhân vật quan trọng của chính quyền thành phố và người nhà của họ.
演出在圣十字互济会教堂举行。剧团早已为官员们准备好了舒适的座位。莎士比亚坐在父亲和母亲中间,聚精会神地观看演出。
Buổi diễn được tổ chức ở nhà thờ Swietokrzyskie Hô-Giê. Đoàn kịch đã chuẩn bị sẵn chỗ ngồi thích hợp cho các quan chức. Shakespeare ngồi giữa bố mẹ, chăm chú xem kịch.
莎士比亚完全被舞台上的精彩表演吸引住了,他的脑子里全是舞台上演出的情景。他从来没有像这样开心过。
Shakespeare hoàn toàn bị cuốn hút bởi diễn xuất hấp dẫn trên sân khấu, trong đầu cậu giờ chỉ toàn là những cảnh diễn trên sân khấu. Cậu chưa bao giờ vui đến thế.
戏寅完散场以后,他甚至不知道自己是怎样跟着父母回家的,这次的戏完全让小莎士比亚着迷了。从那以后,在他幼小的心灵中就埋下了一颗戏剧的种子。
Sau khi kết thúc vở diễn, thậm chí cậu chẳng biết mình đã theo cha mẹ về nhà như thế nào, cậu bé Shakespeare đã hoàn toàn bị vở kịch lần này mê hoặc. Từ đó về sau, trong tâm hồn thơ ngây của cậu đã ấp ủ một hạt giống hý kịch.
莎士比亚的家乡古时候是侠士罗宾汉经常活动的地方。在这座城市长大的孩子都是听着罗宾汉的故事长大的,他们都很崇拜他。
Quê hương của Shakespeare thời xưa là nơi hoạt động thường xuyên của hiệp sĩ Robin Hood. Những đứa bé trong thành phố này đều lớn lên cùng với những câu chuyện về Robin Hood, chúng đều rất sùng bái ông.
莎士比亚想起上次看戏的事,决定自己也来表演一回。于是,他把小伙伴们召集到家里,由他分配角色。在他的指挥下,小伙伴演起他们想象中的罗宾汉。戏演完了,他们都高兴得不得了。这以后,他们经常到莎士比亚的家里演儿童戏。当然,多数时候都是由莎士比亚担当主角,而且剧本和道白,也是由他改编的。
Shakespeare nghĩ đến chuyện xem kịch lần trước, quyết định tự mình cũng tham gia biểu diễn một lần. Thế là cậu tập hợp các bạn nhỏ của mình đến nhà, rồi cậu phân vai cho từng người. Dưới sự chỉ huy của cậu, đám bạn nhỏ đã diễn Robin Hood trong trí tưởng tượng của chúng. Sau khi diễn xong, chúng đều vui không thể tả. Sau lần đó, chúng thường xuyên đến nhà Shakespeare để diễn kịch. Đương nhiên, phần lớn đều do Shakespeare diễn vai chính, hơn nữa, kịch bản và lời thoại cũng do cậu cải biên.
莎士比亚7岁时,父亲把他送进了城里最好的学校。莎士比亚非常好学,他很喜欢看课外书籍,尤其是诗歌和戏剧这方面的书。
Năm Shakespeare 7 tuổi, cha cậu gửi cậu vào học ở một trường tốt nhất trong thành phố. Shakespeare rất ham học, cậu rất thích đọc các loại sách ngoài giáo trình, đặc biệt là các loại sách về lĩnh vực thơ và kịch.
有一次,学校准备上演一部叫《孪生兄弟》的戏,演员由学生充当,还邀请家长们前来观看。莎士比亚在剧中担任一个主角,他演得很投入,声音洪亮,吐字清晰,感情逼真,家长和老师都纷纷夸奖他。
Một lần, trường chuẩn bị diễn một vở kịch có tên “Anh em song sinh”, mà diễn viên là do học sinh thủ vai, các phụ huynh được mời đến xem. Shakespeare diễn một vai chính trong vở kịch, cậu diễn rất nhập vai, giọng to, nhả chữ rõ ràng, tình cảm chân thật, phụ huynh và giáo viên đều khen cậu hết lời.
在他13岁时,父亲做生意赔了本,债务缠身,莎士比亚只得离开学校,到一家屠宰场当学徒。一段时间后,莎士比亚来到伦敦。为了生活,他当过教师、屠夫、听差、律师事物所的杂役,还参过军。可是没有一个职业是长久的。他认为这些职业都不适合他。那时的莎士比亚可以说是穷困潦倒,一贫如洗,流落街头,衣食无着。
Năm Shakespeare 13 tuổi, cha cậu làm ăn bị thua lỗ, nợ nần chồng chất, Shakespeare đành rời khỏi trường, đến học nghề ở một lò mổ. Một thời gian sau, Shakespeare đến London. Vì cuộc sống, cậu đã từng làm các việc như: thầy giáo, đồ tể, người hầu, tạp dịch cho một văn phòng luật sư, còn tham gia quân đội, nhưng chẳng có nghề nào là lâu dài cả. Cậu cho rằng tất cả những việc này đều không phù hợp với cậu. Shakespeare lúc đó có thể nói là đang ở bước đường cùng, nghèo rớt mùng tơi, lưu lạc đầu đường xó chợ, ăn không no mặc không ấm.
有一次他经人介绍,在剧院里当上了勤杂工。在那里,他很努力地工作,加上有较好的基础,所以不久剧院就让他做剧务工作了。
Một lần, nhờ người giới thiệu, cậu đến làm tạp vụ ở một nhà hát. Ở đó, cậu làm việc rất chăm chỉ, cộng thêm tư chất sẵn có, nên không lâu sau, nhà hát cho cậu làm công việc về sân khấu.
在工作过程中,导演发现他口齿伶俐,头脑灵活,就让他在幕后给演员配台词;当戏中的配角不够时,也让他上台跑龙套。渐渐地,在跑龙套的过程中,他的戏剧才能得到了发展。
Trong quá trình làm việc, đạo diễn phát hiện ra cậu ăn nói lanh lợi, đầu óc nhanh nhạy, bèn cho cậu nhắc tuồng cho các diễn viên sau cánh gà, khi thiếu diễn viên, cũng cho cậu lên đóng vai phụ. Dần dần, qua các vai phụ, tài năng kịch của cậu đã được phát triển.
莎士比亚本来就有一定的文化基础,又加上长时间在剧院里工作,再配上他的戏剧天分,不久他便开始了剧本的写作。
Shakespeare vốn đã có căn bản văn hóa nhất định, cộng thêm một thời gian dài làm việc trong nhà hát và tài năng thiên phú về kịch, không lâu sau Shakespeare bắt đầu viết kịch bản.
莎士比亚的作品一上演就引起了不小的轰动,其票房收入达到整个演出季节的最高峰。
Tác phẩm của Shakespeare vừa được công diễn đã gây chấn động lớn, thu nhập phòng vé của nó đạt mức cao nhất suốt mùa diễn.
