永远的处方 — ĐƠN THUỐC VĨNH CỬU

那是20多年前,7月的一个上午,上海很热。我所在的复旦大学毕业班通知开会。由老师和辅导员主持并发给每个学生毕业分配派遣通知单。章玉梅老师四十多岁,短发,清秀,消瘦,说着温软的上海普通话。她站在平日里授课的讲台上,一个一个念学生名字,一张一张发通知单。

Đó là khoảng thời gian hơn 20 năm về trước, vào một buổi sáng tháng 7, thời tiết ở Thượng Hải rất oi bức. Lớp tốt nghiệp Trường Đại học Phúc Đán của tôi thông báo họp. Buổi họp do giáo viên và người phụ trách chủ trì, họ phát cho mỗi sinh viên tốt nghiệp một giấy thông báo điều động công tác sau tốt nghiệp. Cô giáo Chương Ngọc Mai hơn 40 tuổi, mái tóc cắt ngắn, vẻ mặt thanh tú, hơi gầy, nói tiếng Phổ thông giọng Thượng Hải rất dịu dàng. Cô đứng trên bục giảng nơi thường ngày cô vẫn đứng giảng bài, đọc lần lượt tên của từng sinh viên, phát từng tờ giấy thông báo.

可是,全班同学的名字宣读完毕之后,章玉梅老师仍然没有念到我。我有些慌了,是老师忘记了我?还是别的什么原因?

Nhưng tên của cả lớp đã được đọc xong, cô Chương Ngọc Mai vẫn chưa đọc đến tên tôi. Tôi hơi lo lắng, hay là cô giáo quên tôi? Hay còn nguyên nhân nào khác?

同学们欢天喜地,一个个鱼贯而出。章老师不紧不慢收拾着她的书包。而我,在教室中等待着她。

Các bạn tôi hân hoan vui vẻ, từng người một nối nhau đi ra. Cô Chương từ từ thu dọn lại cặp sách. Còn tôi, tôi ở lại trong phòng học chờ cô.

“罗,送送我吧。”章老师对我说。
  

“La, tiễn cô nhé!” – Cô Chương nói với tôi.
  

陪着章玉梅老师,走在复旦梧桐遮日的林阴道上,我无语。章老师从她的旧书包中拿出一张小小的白纸片,递给我。

Đi cùng cô Chương trên con đường rợp bóng cây ngô đồng của Đại học Phúc Đán, tôi không nói câu nào. Cô Chương lấy từ trong cặp sách cũ của cô ra một tờ giấy trắng nhỏ rồi đưa cho tôi.

“罗,你的通知单。”她说。哇,我惊喜万分,这个北京的中央某直属单位,是许多同学曾经多次要求分配去的地方呀!

“La, giấy thông báo của em đây.” – Cô nói. Tôi vô cùng kinh ngạc và mừng rỡ, đây là một đơn vị trực thuộc Trung ương ở Bắc Kinh, là nơi mà rất nhiều sinh viên đã nhiều lần đề nghị được điều động đến!

章玉梅老师轻声细语地说,你年轻,有活动能力,又发表过获奖作品,你能行。我感激地说:“章老师,走之前,我去看看你好吗?”章玉梅老师说:“不用了,我不会再来了!”她说得如此平静,以至于我根本没想过她这句话的任何意思。

Cô Chương nói nhỏ với tôi: “Em còn trẻ, có năng lực, lại đã từng có tác phẩm đoạt giải thưởng, em có thể làm được.” Tôi cảm kích nói: “Cô Chương, trước khi đi, em đến thăm cô được không ạ?” Cô Chương nói: “Không cần đâu, cô sẽ không trở lại đây nữa!” Cô nói rất bình thản, do vậy tôi hoàn toàn không để ý đến ngụ ý trong lời nói của cô.

收拾空空的行囊,收拾重重的书箱,离沪赴京的前一天下午,我设法打听到了章玉梅老师的电话。打通电话后,我等了好久,章老师的爱人才来接。

Thu dọn chỗ hành lý ít ỏi, dọn dẹp những chồng sách nặng nề, một buổi chiều trước khi rời Thượng Hải để đến Bắc Kinh, tôi tìm cách hỏi thăm được số điện thoại của cô Chương. Nhưng sau khi chuông reo, tôi đã đợi rất lâu, chồng của cô mới bắt máy.

他告诉我,章老师住院了,是肝癌晚期,早该住院治疗。可是,她说她是毕业班的辅导员,不能在学生快毕业的时候离开岗位。因此,她坚持着,一直到分配完毕!顿时,我的心沉重起来。

Thầy ấy nói với tôi, cô Chương đã nhập viện, cô bị ung thư gan giai đoạn cuối, đáng lẽ nên sớm nhập viện để chữa trị. Nhưng do cô nói cô là giáo viên hướng dẫn của lớp tốt nghiệp, không thể bỏ ngang vào lúc sinh viên sắp tốt nghiệp được. Do đó, cô kiên trì chịu đựng, cho đến khi điều động tốt nghiệp xong! Nghe xong, trái tim tôi nặng trĩu.

次日清早,清贫如洗的我,从水果摊上买了三个苹果,匆匆赶往医院。路上我默默祈祷着,从中国的佛,到西方的基督,再到中东的真主,我向他们一个一个地祈祷,求他们为我们的章老师赐福。

Sáng sớm hôm sau, kẻ nghèo rớt mồng tơi như tôi chạy ra sạp trái cây mua ba quả táo, vội vã chạy vào bệnh viện. Trên đường đi, tôi cứ khấn thầm, từ Phật ở Trung Quốc, đến Chúa cứu thế ở phương Tây, lại đến thánh Allah ở Trung Đông, tôi đều khấn đủ, cầu mong họ ban phúc cho cô giáo Chương của tôi.

来到医院,我发现章老师一下子老了许多,无力地躺在病床上,橙色的药液,从针管滑下,延续着她微弱的呼吸。她用手指指床边的椅子,让我坐下。看着她正在枯萎的面容,我几乎哭出声来。

Đến bệnh viện, tôi thấy cô Chương già đi rất nhiều, cô nằm trên giường bệnh vẻ mệt mỏi. Dịch truyền màu vàng cam chảy xuống từ ống truyền giúp cô kéo dài những hơi thở yếu ớt. Cô chỉ tay về phía cái ghế cạnh giường, ra hiệu cho tôi ngồi xuống. Nhìn vẻ mặt tiều tụy của cô, tôi suýt bật khóc.

“今晚的火车。”我哽咽。

“Khi nào em đi?” – Giọng cô Chương yếu ớt hỏi tôi.

“什么时候走?”章老师的声音细若游丝。

“Chuyến tàu tối nay ạ.” – Tôi nghẹn ngào trả lời.

“那是个大机关,是个大单位,人才济济。到那儿工作,怕吗?”章老师的声音。

“Đó là một cơ quan lớn, một đơn vị mạnh mà ở đó nhân tài rất nhiều. Đến đó làm việc, em sợ không?” – Cô Chương hỏi.

我点头。章老师真细心,她能知道每一个学生的心。

Tôi gật đầu. Cô Chương thật tinh tế, cô có thể hiểu rõ tâm lý của từng học sinh.

“不怕。”她用母亲一般慈善的声音说。

“Đừng sợ.” – Cô nói với giọng hiền từ của một người mẹ.

“我有一个同学,在你要去的单位当秘书长。我给他写封信,你带去找他。”章老师说。

“Cô có một người bạn học, anh ấy làm tổng thư ký ở đơn vị em sắp đến. Để cô viết cho anh ấy một lá thư, em hãy cầm lá thư đến tìm anh ấy.” – Cô Chương nói.

没有纸笔。章玉梅老师示意护士,让护士拿来一张处方笺,拿来一枝圆珠笔。病卧在床的她,已不能起身,纸放在哪儿?她怎么写?

Không có giấy bút, cô ra hiệu cho y tá, nhờ y tá mang đến một tờ giấy dùng để kê toa thuốc và một cây bút bi. Cô nằm trên giường bệnh, không thể ngồi dậy, tờ giấy đặt ở đâu để viết? Cô viết thế nào đây?

“转过来,把背给我。”她对我说。我明白了。我蹲在地上,不,几乎是跪在她的床前,背对着她。章玉梅老师的爱人将那张处方笺平铺在我的背上,章老师以背为桌,躺在床上,用圆珠笔为我写下这封信。感受着她书法的笔力。我想到的是岳母刺字的悲壮。

Cô nói: “Em quay người lại, đưa lưng về phía cô.” Tôi hiểu ý cô. Rồi tôi ngồi xổm xuống nền đất, mà không, dường như tôi đã quỳ xuống trước giường của cô, quay lưng về phía cô. Chồng của cô Chương đặt tờ đơn thuốc ngay ngắn lên lưng tôi, cô Chương dùng lưng tôi làm bàn, cô nằm trên giường viết bức thư này là vì tôi. Cảm nhận được nét bút khi cô viết, tôi nghĩ đến sự bi tráng của tích “Nhạc mẫu khắc chữ”.

我不记得是怎样离开病房的,不记得章老师还说了什么。我的心,我的全身,已经浸湿在苦痛和感激的泪水中!

Tôi không nhớ đã rời khỏi phòng bệnh như thế nào, không nhớ cô Chương còn nói gì nữa. Trái tim tôi, toàn thân tôi đã ướt đẫm những giọt nước mắt đau xót và cảm kích!

离开了上海,离开了复旦,离开了章老师,年少的我来到北京,就像一个水滴,一头扑进了茫茫大海,在奔腾的波浪中启航,在起伏的潮水中沉浮。多少次,多少回,我都想拿出这封信,拿出这张处方笺,去找她的同学,我们单位的秘书长。可是,我没有,我从来没有拿出这封信。我舍不得啊!这是我的老师在她生命的尽头给我的一片枫叶,是我最珍贵的纪念。我不忍心将这封信送给另一个人,也许它能换来我的前程。但是,这一切与那封信相比,又是多么的微不足道!

Rời Thượng Hải, rời khỏi Phúc Đán, rời xa cô Chương, tôi với sức trẻ tìm đến Bắc Kinh, tôi giống như một giọt nước hòa nhập vào một đại dương mênh mông, bắt đầu cuộc hành trình trên những ngọn sóng cuồn cuộn, chìm nổi giữa dòng thủy triều lúc lên lúc xuống. Đã bao nhiêu lần tôi định cầm lá thư, cầm tờ giấy kê toa ấy, đi tìm người bạn học của cô, tổng thư ký của đơn vị tôi đang làm. Nhưng, tôi đã không làm thế, tôi chưa từng lấy lá thư ấy ra. Tôi không nỡ! Đây là phong thư mà cô giáo của tôi đã dành tặng cho tôi vào giây phút cuối của cuộc đời, là kỷ niệm mà tôi trân trọng nhất. Tôi không nỡ đưa nó cho người khác, có thể nó sẽ làm thay đổi tiền đồ của tôi. Nhưng tất cả những thứ đó đem so sánh với bức thư này thì chẳng đáng kể gì!

章老师走完了她人生的旅程,将月白风清的情谊和关爱留给了我。许许多多困难的时候,许许多多痛苦的时候,我会拿出这张处方笺,静静地看着,让心海归于宁静,让勇气涌上心头,让生命直面征程!

Cô Chương đã đi xong hành trình của cuộc đời cô, để lại cho tôi tình cảm đẹp đẽ và sự quan tâm sâu sắc. Những lúc gặp muôn vàn khó khăn, những khi gặp muôn vàn đau khổ, tôi đều lấy tờ giấy ấy ra, bình tĩnh đọc lại một lượt, để tâm hồn quay về trạng thái tĩnh lặng, để có dũng khí vươn lên, để tôi có thể đối đầu với hành trình cuộc đời còn dài đằng đẵng phía trước!

Lên đầu trang