最早的植物学辞典 — TỪ ĐIỂN THỰC VẬT HỌC ĐẦU TIÊN

世界上最古老的一部系统的植物词典当属中国的《花果卉木全芳备祖》。此书成于1256年,为南宋学者陈景沂所编纂。全书共58卷,分为果、草木、花卉、农桑、药物、蔬菜等部分。这部书问世后,其原本差不多都已散失。现只有日本宫内厅书陵部还保存着仅有的一部原本。1979年10月,日本宫内厅把这本书的影印件赠送给中国。

Bộ từ điển thực vật học có hệ thống cổ xưa nhất trên thế giới phải thuộc về cuốn “Hoa quả hủy mộc toàn phương bị tổ”của Trung Quốc. Cuốn sách này được hoàn thành vào năm 1256, được biên soạn bởi học giả Trần Cảnh Nghi thời Nam Tống. Toàn tập tổng cộng có 58 cuốn , chia thành các phần như quả, thảo mộc, hoa cỏ, cây nông nghiệp, dược vật, rau… … Sau khi bộ sách này ra đời, nguyên bản của nó hầu như đã bị thất lạc gần hết. Hiện chỉ có ở Lăng bộ thư phòng trong nội cung Nhật Bản còn lưu giữ một bộ nguyên bản. Tháng 10 năm 1979, nội cung Nhật Bản đã tặng cho Trung Quốc bản chụp của bộ sách này.

《救荒本草》是世界上最早研究野生食用植物的著作。为中国明代皇帝朱元璋的第5个儿子朱橚所撰。成书于永乐四年(公元1406年)。全书分上、下两卷,记载了414种在灾荒时可利用的野生植物,其中有138种出自以前本草,新增加276种。分为245种草类,80种木类、20种米、谷类,23种果类,46种菜类。这些植物中不仅有常见的食用植物,还有习惯上不食用、甚至是有毒的植物。朱橚在自己的园圃里栽植了许多植物,不仅亲自观察,还叫画工依照实物逐一绘图,并对植物的产地、形态、性味及其可食部分和食法都予以详细说明。《救荒本草》受到了世界植物学家和科学史家的高度评价。

“Cứu hoang bản thảo” là trước tác nghiên cứu về thực vật hoang dã dùng làm thức ăn sớm nhất trên thế giới. Do con trai thứ năm của hoàng đế Chu Nguyên Chương đời Minh là Chu Túc biên soạn. Hoàn thành vào năm thứ 4 niên hiệu Vĩnh Lạc (năm 1406). Cả bộ chia thành hai cuốn thượng – hạ, ghi chép 414 loại thực vật hoang dã có thể dùng làm thức ăn khi gặp thiên tai mất mùa, trong đó có 138 loại xuất phát từ các bản thảo trước, tăng thêm 276 loại mới. Chia thành 245 loại thảo, 80 loại mộc, 20 loại mễ, cốc, 23 loại quả, 46 loại rau. Trong các loại thực vật này không chỉ có các loại thực vật dùng làm thức ăn thường gặp, còn có các loại thực vật không thường dùng để ăn, thậm chí là loại thực vật có độc. Chu Túc đã trồng rất nhiều loại thực vật trong vườn của mình, không chỉ tự mình quan sát, còn cho gọi thợ vẽ tới dựa theo hình thật vẽ thành các bức họa, đồng thời nói rõ về nơi sinh sản, hình thái, tính vị và các phần có thể ăn được của nó cùng cách chế biến của các loài thực vật. “Cứu hoang bản thảo” được các nhà thực vật học và các sử gia khoa học trên thế giới đánh giá cao.

Lên đầu trang