陶潜字渊明，又字元亮。小时候家里很穷，可是他喜欢读书、弹琴，从读书中得到了很大的乐趣。青少年时代，他也有过远大的志向，有豪侠之气。受儒家思想的影响，他有济苍生的志向，但更多的是道家思想影响，他渴望返归自然。
Đào Tiềm, tự là Uyên Minh, còn có tự là Nguyên Lượng. Lúc nhỏ, nhà rất nghèo, nhưng ông rất thích đọc sách, đánh đàn, ông tìm được niềm vui rất lớn trong việc đọc sách. Thời trẻ, ông cũng có chí hướng cao, có khí chất hào hiệp. Chịu ảnh hưởng của tư tưởng Nho gia, ông có chí hướng cứu đời, nhưng lại chịu ảnh hưởng của tư tưởng Đạo gia nhiều hơn, ông khát vọng được quay trở về với tự nhiên.
面对纷乱腐败的社会，陶潜表现了不肯苟合的真性情。人们习惯同一个腔调而好攻击不同的意见，能深谋远虑的人被说成糊涂，正道直行的人被说成狂妄，坦然公正之士不被帝王知遇。对此他慨叹：李广从结发起就与匈奴作战，即使封他万户侯也当之无愧，但英雄壮志竟受到小人的推阻，一尺土地的封赏也没能领受。陶潜觉得当权者是靠不住的，要保持清高的品性，延性命于乱世，便是隐居这一途了。他也曾经做过官，二十九岁时因为家贫而去当一个州的祭酒(官名)，因难以承受吏治混乱，没多久就辞职了。后来，他又任过主簿、参军、彭泽令等职，但当的时间很短。人到中年，陶潜就归隐了。相传他曾因不愿整理装束去拜见督邮，不肯为了五斗米的官俸而自取屈辱，辞去了县令的职位。
Đối diện với xã hội loạn lạc, thối nát, Đào Tiềm đã biểu hiện tính tình chân thật không chịu hòa nhập tùy tiện. Mọi người thường quen cùng hùa nhau để công kích ý kiến bất đồng với họ, người có suy nghĩ sâu xa lại bị nói là hồ đồ, người làm việc ngay thẳng thì bị cho là xằng bậy, kẻ sĩ thản nhiên công chính lại không được nhà vua biết đến. Đối với việc này, ông vô cùng cảm khái: Lý Quảng giao chiến với Hung Nô từ thuở còn tết tóc, cho dù phong ông làm Vạn hộ hầu cũng không có gì phải đáng tiếc, nhưng chí khí anh hùng lại bị bọn tiểu nhân cản trở, một tấc đất phong cũng không nhận được. Đào Tiềm cảm thấy bọn cầm quyền thật không đáng tin, muốn giữ gìn phẩm chất thanh cao của mình, duy trì tính mạng trong thời loạn, chỉ có con đường ẩn cư. Ông cũng đã từng làm quan, vào năm 29 tuổi, vì nhà nghèo mà phải đi làm chức Tế tửu ở một châu nọ, do khó mà chịu đựng được sự cai trị hỗn loạn, không lâu sau ông đã từ chức. Về sau, ông lại làm qua các chức Chủ bạ, Tham quân, Bành trạch, nhưng thời gian nhậm chức rất ngắn. Đến tuổi trung niên, Đào Tiềm quy ẩn. Tương truyền, ông từng vì không muốn chỉnh trang áo mão để bái kiến Đốc bưu, không chịu vì bổng lộc 5 đấu gạo mà tự chuốc nhục, đã từ chức huyện lệnh.
辞官归隐的那一天，陶潜特别高兴，觉得从此之后，自己的精神解放了，不必再违心地去做事，原来做官的这种错误想法终于解放了。到了自己简陋的家，僮仆前来欢迎，年幼的儿女在门口等候。庭院中的小路已经荒芜，所种的松菊还依然挺秀。他抱着幼儿进入室内，看见酒已注满了酒瓶。于是拿了杯子自斟自酌，看着庭中的树木，脸上浮现出了笑容。以后的日子，他把污浊的社会关在门外，与家人共享天伦之乐，闲时看看书。他遭遇到贫困的命运，饭筐水瓢经常空空，因为没有衣服穿，夏季的粗麻布衣服到了冬天还穿在身上。他亲自去山谷中汲水、打柴，去园里劳作，除草培土。看书、弹琴，冬天晒晒太阳，夏天到泉边洗澡。他心中十分愉快。
Hôm từ quan quy ẩn, Đào Tiềm vô cùng vui sướng, cảm thấy từ nay về sau, tinh thần mình đã được giải phóng, không cần phải làm việc trái với lòng nữa, tư tưởng sai lầm về việc làm quan lúc đầu đã được hóa giải. Trở về căn nhà đơn sơ của mình, tiểu đồng ra trước nghênh đón, con trẻ đứng đợi trước cửa. Con đường nhỏ trong sân đã hoang vu nhưng tùng cúc vẫn còn thanh thoát như xưa. Ông ôm đứa con thơ dại bước vào nhà, thấy rượu đã rót đầy bình. Thế là cầm lấy ly tự châm tự rót, nhìn cây cối trong sân, trên mặt nở nụ cười. Những ngày tháng về sau, ông gạt bỏ xã hội ô trọc bên ngoài cửa, cùng với người nhà vui đạo luân thường, lúc rỗi thì đọc sách. Ông gặp số nghèo, giỏ cơm bầu nước thường trống rỗng, vì không có quần áo mặc, áo vải gai thô mùa hè đến mùa đông vẫn còn mặc trên người. Ông tự mình ra khe núi lấy nước, đốn củi, ra vườn lao động, nhổ cỏ bồi đất. Đọc sách, đánh đàn, mùa đông thì sưởi nắng, mùa hè thì tắm suối. Trong lòng ông vô cùng vui vẻ.
晚年的时候，他贫病交加，江州刺史檀道济送给他许多肉，劝他去做官，但他挥一挥衣袖，真正表现了固穷之节。
Những năm cuối đời, ông bị bệnh tật nghèo khó bức bách, Thứ sử Giang Châu Đàn Đạo Tế biếu ông rất nhiều thịt, khuyên ông ra làm quan, nhưng ông chỉ phất tay áo, thật sự biểu lộ khí tiết cam chịu thanh bần.